સ્તનમાં ગાંઠ
ટૂંકમાં
સ્તનની મોટા ભાગની ગાંઠો કૅન્સર નથી હોતી. સામાન્ય કારણો છે ફાઇબ્રોએડેનોમા (આંગળી નીચે ખસતી, લીસી અને કઠણ ગાંઠ), પાણી ભરેલી થેલી (સિસ્ટ) કે ચેપ.
તેમ છતાં દરેક નવી ગાંઠની તપાસ કરાવવી જોઈએ. તપાસ, સ્કેન અને જરૂર પડે તો સોય વડે થતી તપાસથી ખબર પડે છે કે ગાંઠ શું છે.
ગાંઠ પોતાની મેળે જતી રહે છે કે નહીં તેની રાહ ન જુઓ.
આ ફેરફારો દેખાય તો તપાસ કરાવો
- સ્તન કે બગલમાં નવી ગાંઠ
- સ્તનના આકારમાં કે તેની ચામડીમાં ફેરફાર
- સ્તનની ડીંટડી (નિપલ)માંથી પ્રવાહી નીકળવું, કે નિપલ અંદર તરફ વળી જવી
- સ્તનની ચામડી લાલ થવી, તેમાં નાના ખાડા પડવા કે તે જાડી થવી
- દુખાવાવાળો, ગરમ સોજો, ઘણી વાર સ્તનપાન દરમિયાન
સામાન્ય કારણો
- ફાઇબ્રોએડેનોમા: આંગળી નીચે ખસતી, લીસી અને કઠણ ગાંઠ, નાની ઉંમરની સ્ત્રીઓમાં સામાન્ય
- સિસ્ટ: પાણી ભરેલી થેલી
- સ્તન ગઠ્ઠાવાળું લાગવું અને દબાવવાથી દુખવું, જે માસિક ચક્ર સાથે બદલાય
- ફોલ્લો (ઍબ્સેસ): પરુનો દુખાવાવાળો ભરાવો, ઘણી વાર સ્તનપાન દરમિયાન
- કૅન્સર: ઓછું જોવા મળે છે, પણ આ જ કારણથી દરેક ગાંઠની તપાસ થાય છે
તપાસ કેવી રીતે થાય છે
સ્ત્રીની તપાસ થાય ત્યારે હંમેશાં મહિલા સ્ટાફ હાજર રહે છે.
સર્જન દ્વારા તપાસ, અલ્ટ્રાસાઉન્ડ (સોનોગ્રાફી) કે મેમોગ્રામ, અને જરૂર પડે તો સોય વડે થતી તપાસ (બાયોપ્સી). આ બધું મળીને બતાવે છે કે ગાંઠ શું છે.
સોય વડે થતી તપાસમાં ગાંઠમાંથી સોય વડે નાનો નમૂનો લેવામાં આવે છે અને લેબોરેટરીમાં તપાસવામાં આવે છે.
સુહાની હોસ્પિટલમાં સારવાર
સારવાર કારણ પર આધાર રાખે છે. કેટલાક ફાઇબ્રોએડેનોમા પર ફક્ત ધ્યાન રાખવાનું હોય છે; બીજાને નાનો ચીરો મૂકીને કાઢી નાખવામાં આવે છે. ફોલ્લામાંથી પરુ કાઢી નાખવામાં આવે છે. જો તપાસમાં કૅન્સરની શક્યતા દેખાય, તો ડૉ. નિતિન મિત્તલ આગળનાં પગલાં સમજાવશે.
મોટા ભાગના દર્દીઓ 24 કલાકમાં ઘરે જાય છે; કેટલાકને 48 કલાક રોકાવું પડે છે. મોટા ભાગના લોકો ત્રણથી ચાર દિવસ પછી પોતાનાં રોજનાં કામ પર પાછા ફરે છે.
પુરુષોમાં સ્તનની ગાંઠ
પુરુષોને પણ સ્તનમાં ગાંઠ થઈ શકે છે. સૌથી સામાન્ય કારણ ગાયનેકોમાસ્ટિયા છે, એટલે સ્તનની પેશીઓ નુકસાન વગર વધી જવી. કઠણ ગાંઠ, કે ફક્ત એક જ બાજુ ગાંઠ હોય, તો તપાસ કરાવવી જોઈએ.
દર્દીઓના સામાન્ય પ્રશ્નો
શું દુખાવો કરતી ગાંઠ કૅન્સર હોવાની શક્યતા ઓછી હોય?
દુખાવો હોય કે ન હોય, તેનાથી આ સવાલનો જવાબ મળતો નથી. મોટા ભાગનાં કૅન્સરમાં શરૂઆતમાં દુખાવો થતો નથી, અને ઘણી નુકસાન વગરની ગાંઠો દબાવવાથી દુખે છે. કોઈ પણ નવી ગાંઠની તપાસ થવી જોઈએ.
શું દરેક ફાઇબ્રોએડેનોમા કાઢી નાખવો પડે?
ના, જરૂરી નથી. તપાસથી નક્કી થયેલા નાના ફાઇબ્રોએડેનોમા પર ધ્યાન રાખી શકાય. તે મોટો હોય કે વધતો હોય, તમને તેની ચિંતા હોય, કે તપાસનું પરિણામ સ્પષ્ટ ન હોય, તો તેને કાઢી નાખવાની સલાહ અપાય છે.
ગાંઠ ડૉક્ટરને કેટલી જલદી બતાવવી જોઈએ?
મહિનાઓમાં નહીં, થોડા દિવસોમાં. મોટા ભાગની ગાંઠો નુકસાન વગરની નીકળે છે, અને આ વાત વહેલી ખબર પડે તો ચિંતા દૂર થાય છે.
સારવારનો ખર્ચ કેટલો થશે?
ખર્ચ દર્દી, બીમારી, ઓપરેશનના પ્રકાર, રૂમ અને દાખલ રહેવાના દિવસો પર આધાર રાખે છે. ડૉક્ટર તમને તપાસે પછી સુહાની હોસ્પિટલ ખર્ચનો અંદાજ આપે છે.
આ પેજ સામાન્ય માહિતી માટે છે અને ડૉક્ટરની સલાહનો વિકલ્પ નથી. તમને તપાસ્યા પછી તમારા સર્જન જણાવશે કે તમારા માટે શું યોગ્ય છે.
AI ની મદદથી અનુવાદિત. અંગ્રેજી પેજ જ મૂળ આધાર છે. English
