અ થી હ સુધી
અ
આ
ઇ
ઉ
એ
ઓ
ક
ગ
ઘ
ચ
જ
ટ
ડ
થ
દ
પ
- પથરી માટે થુલિયમ ફાઇબર લેસર
- પાઇલોનિડલ સાઇનસ
- પાઇલોનિડલ સાઇનસની લેસર સારવાર
- પિત્તનળીમાં પથરી (પથરીથી કમળો)
- પિત્તાશયની પથરી (ગૉલસ્ટોન)
- પિત્તાશયમાં અચાનક સોજો (એક્યુટ કોલેસિસ્ટાઇટિસ)
- પિનાઇલ ઇમ્પ્લાન્ટ (પિનાઇલ પ્રોસ્થેસિસ)
- પુરુષ નસબંધી (વૅસેક્ટોમી)
- પુરુષ વંધ્યત્વ (મેલ ઇન્ફર્ટિલિટી)
- પુરુષોનું જાતીય સ્વાસ્થ્ય: કયા ડૉક્ટરને બતાવવું
- પેટની અંદરનાં ચોંટણ (ઍડહિઝન)
- પેપ્ટિક અલ્સરમાં કાણું (પર્ફોરેશન)
- પેરાફાઇમોસિસ (લિંગના આગળના ભાગની પાછળ ફસાયેલી ફોરસ્કિન)
- પેરોની રોગ (વાંકું શિશ્ન)
- પેશાબ અટકી જવો અને કેથેટરની સંભાળ
- પેશાબ કરતી વખતે બળતરા કે દુખાવો
- પેશાબ પર કાબૂ ન રહેવો (યુરિનરી ઇન્કૉન્ટિનન્સ)
- પેશાબની નળી સાંકડી થવી (યુરેથ્રલ સ્ટ્રિક્ચર)
- પેશાબનું ઇન્ફેક્શન (UTI)
- પેશાબમાં લોહી (હિમેચ્યુરિયા)
- પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ મોટી થવી (BPH)
- પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ: કદ, PSA ટેસ્ટ અને સામાન્ય પ્રશ્નો
- પ્રોસ્ટેટનું કૅન્સર અને PSA તપાસ
- પ્રોસ્ટેટાઇટિસ (પ્રોસ્ટેટમાં સોજો)
ફ
બ
ભ
મ
ય
લ
વ
શ
સ
હ
D
O
P
R
T
U
વિભાગ પ્રમાણે જુઓ
જનરલ અને લેપ્રોસ્કોપિક સર્જરી
- હરસ-મસા (પાઇલ્સ)હરસ એટલે ગુદા નળી (આંતરડાનો છેલ્લો ભાગ)ની અંદર અને આસપાસની સૂજી ગયેલી લોહીની નસો. આ ખૂબ સામાન્ય છે અને તે કૅન્સર નથી.
- હર્નિયાહર્નિયા એ એક ઉપસાવ (ફુલાવો) છે, જે ત્યારે બને છે જ્યારે શરીરની પેશીઓ કે આંતરડાનો કોઈ ભાગ પેટના સ્નાયુઓની દીવાલની કોઈ નબળી જગ્યામાંથી બહાર ધકેલાઈ આવે છે.
- પિત્તાશયની પથરી (ગૉલસ્ટોન)પિત્તાશયની પથરી એ સખત પથરી છે, જે પિત્તાશયમાં બને છે. પિત્તાશય એ લિવરની નીચે આવેલી એક નાની કોથળી છે, જેમાં પિત્ત ભેગું રહે છે.
- ચીરા (ફિશર)ફિશર એ ગુદા નળીના અંદરના પડમાં પડેલી નાની તિરાડ છે, જે ઘણી વાર સખત મળ નીકળવાથી પડે છે.
- ભગંદર (ફિસ્ટુલા)ભગંદર એ ગુદા નળીના અંદરના ભાગ અને મળદ્વાર પાસેની ચામડી વચ્ચે બનેલી એક નાની સુરંગ જેવી નળી છે. તે સામાન્ય રીતે ફોલ્લો (પરુનો ભરાવો) થયા પછી બને છે.
- એપેન્ડિસાઇટિસ (આંત્રપુચ્છનો સોજો)એપેન્ડિસાઇટિસ એટલે એપેન્ડિક્સમાં સોજો. એપેન્ડિક્સ એ પેટના નીચેના જમણા ભાગમાં મોટા આંતરડા સાથે જોડાયેલી આંગળી જેવી નાની થેલી છે.
- સ્તનમાં ગાંઠસ્તનની મોટા ભાગની ગાંઠો કૅન્સર નથી હોતી. સામાન્ય કારણો છે ફાઇબ્રોએડેનોમા (આંગળી નીચે ખસતી, લીસી અને કઠણ ગાંઠ), પાણી ભરેલી થેલી (સિસ્ટ) કે ચેપ.
- લેપ્રોસ્કોપિક GI સર્જરીજઠર (હોજરી), નાના આંતરડા અને મોટા આંતરડા (કોલોન)ની કેટલીક તકલીફોમાં ઓપરેશન કરવું પડે છે. યોગ્ય હોય ત્યાં આ ઓપરેશન લેપ્રોસ્કોપિક (દૂરબીનથી) સર્જરીથી કરવામાં આવે છે.
- હરસ-મસા (પાઇલ્સ)ની લેસર સારવારહરસની લેસર સારવારમાં પાતળા લેસર ફાઇબરથી હરસના મસાને અંદરથી સંકોચવામાં આવે છે.
- હરસ-મસા (પાઇલ્સ)ની સ્ટેપલર સર્જરી (MIPH)હરસની સ્ટેપલર સર્જરી (MIPH)માં ગોળ સ્ટેપલર હરસના મસાને ઉપર ઉઠાવીને પાછા તેમની જગ્યાએ લાવે છે અને તેમને લોહી પહોંચાડતી નસો કાપી નાખે છે.
- ભગંદર (ફિસ્ટુલા)ની લેસર સારવારભગંદર એ ગુદા નળીના અંદરના ભાગ અને મળદ્વાર પાસેની ચામડી વચ્ચે બનેલી એક નાની સુરંગ જેવી નળી છે. તે સામાન્ય રીતે ફોલ્લો (પરુનો ભરાવો) થયા પછી બને છે.
- ચીરા (ફિશર)ની લેસર સારવારમોટા ભાગના ફિશર નરમ મળ — વધારે ફાઇબર અને પાણી — હૂંફાળા પાણીમાં બેસવા (સિટ્ઝ બાથ) અને સ્નાયુને ઢીલો કરતા મલમથી રુઝાઈ જાય છે.
- પાઇલોનિડલ સાઇનસપાઇલોનિડલ સાઇનસ એટલે કરોડના છેડાના હાડકા (ટેલબોન) પાસે, કુલા (નિતંબ) વચ્ચેની ખાંચના ઉપરના છેડે ચામડી નીચેની નાની નળી. તેમાં ઘણી વાર વાળ હોય છે.
- હરસ-મસા, ચીરા (ફિશર) કે ભગંદર (ફિસ્ટુલા): ફરક કેવી રીતે ઓળખવોહરસ-મસા (પાઇલ્સ), ચીરા (ફિશર) અને ભગંદર (ફિસ્ટુલા) મળદ્વારની ત્રણ જુદી જુદી બીમારીઓ છે. લોકો ઘણી વાર ત્રણેયને હરસ જ કહે છે.
- દુખાવો ક્યાં થાય છે? કિડનીની પથરી, પિત્તાશય કે એપેન્ડિક્સનો દુખાવોકિડનીની પથરીનો દુખાવો સામાન્ય રીતે કમરની એક બાજુ કે પીઠમાં થાય છે, પિત્તાશયનો દુખાવો પેટના ઉપરના જમણા ભાગમાં, અને એપેન્ડિક્સનો દુખાવો પેટના નીચેના જમણા ભાગમાં.
- શું ઓપરેશન વગર સારવાર થઈ શકે?કેટલીક બીમારીઓ ઘણી વાર ઓપરેશન વગર મટી જાય છે: શરૂઆતના હરસ-મસા, નવા ચીરા (ફિશર) અને કિડનીની નાની પથરી.
- સામાન્ય ઓપરેશન પછી રિકવરીરિકવરી દરેક વ્યક્તિમાં અને દરેક ઓપરેશનમાં જુદી હોય છે. આ પેજ પરના સમય સામાન્ય રીતે જોવા મળતા સમય છે; તમારા ઓપરેશન અને તમારા કામને અનુરૂપ સમય તમારા સર્જન જણાવશે.
- પિત્તાશયમાં અચાનક સોજો (એક્યુટ કોલેસિસ્ટાઇટિસ)એક્યુટ કોલેસિસ્ટાઇટિસ એટલે પિત્તાશયમાં અચાનક આવતો સોજો. મોટા ભાગના લોકોમાં પિત્તાશયની પથરીએ પિત્તાશયનો રસ્તો રોકી દીધો હોય છે.
- મળદ્વાર પાસે ફોલ્લો (પેરીએનલ ઍબ્સેસ)પેરીએનલ ઍબ્સેસ એટલે મળદ્વાર પાસે ચામડી નીચે પરુનો ભરાવો. તેનાથી દુખાવાવાળો, સણકા મારતો સોજો થાય છે, ઘણી વાર તાવ સાથે.
- લાઇપોમા (ચરબીની ગાંઠ)લાઇપોમા એ ચામડી નીચે ચરબીની નરમ ગાંઠ છે. તે ધીમે-ધીમે વધે છે, આંગળીથી દબાવતાં થોડી ખસે છે અને સામાન્ય રીતે દુખતી નથી. તે કૅન્સર નથી.
- સિબેશિયસ સિસ્ટ (ચામડીની ગાંઠ)સિબેશિયસ સિસ્ટ એ ચામડીની બરાબર નીચે આવેલી લીસી, ગોળ ગાંઠ છે, જેમાં ઘટ્ટ, આછા રંગનો પદાર્થ ભરેલો હોય છે. તે કૅન્સર નથી.
- ચામડીનો ફોલ્લો અને ગૂમડાંગૂમડું એ વાળના મૂળનું ઇન્ફેક્શન છે. ફોલ્લો એ ચામડી નીચે પરુનો મોટો ભરાવો છે. બંને લાલ, ગરમ, સોજાવાળા અને દુખાવાવાળા હોય છે.
- સ્તનમાં ફોલ્લો (બ્રેસ્ટ ઍબ્સેસ)બ્રેસ્ટ ઍબ્સેસ એટલે સ્તનમાં પરુનો ભરાવો. તેનાથી દુખાવાવાળો, લાલ, ગરમ સોજો થાય છે, ઘણી વાર તાવ સાથે.
- ડાયાબિટીક ફૂટ અને લાંબા સમયના ઘાડાયાબિટીસથી પગની નસો અને લોહીના પુરવઠાને નુકસાન થઈ શકે છે. નાની ઈજાની ખબર પણ ન પડે, તે ધીમે-ધીમે રુઝાય, અને તે ઊંડો, ઇન્ફેક્શનવાળો ઘા બની શકે છે.
- ચામડીમાં ઊગી જતો પગનો નખ (ઇનગ્રોન ટોનેઇલ)ઇનગ્રોન ટોનેઇલ એટલે એવો નખ જેની કિનારી પગની આંગળીની બાજુની ચામડીમાં ઊગે છે. તે પગના અંગૂઠામાં સૌથી વધુ જોવા મળે છે.
- ગળા અને શરીરમાં ગાંઠ (લસિકા ગ્રંથિ / લિમ્ફ નોડ)ચામડી નીચેની મોટા ભાગની ગાંઠો નુકસાનકારક હોતી નથી: ચેપ પછી ફૂલેલી લસિકા ગ્રંથિ, ચરબીની ગાંઠ (લાઇપોમા) કે ચામડીની સિસ્ટ.
- પેપ્ટિક અલ્સરમાં કાણું (પર્ફોરેશન)પેપ્ટિક અલ્સર એ હોજરીના, કે ડિયોડિનમ, એટલે કે નાના આંતરડાના પહેલા ભાગ, ના અંદરના પડમાં પડેલું ચાંદું છે. ક્યારેક અલ્સર દીવાલ કોરી ખાય છે અને કાણું (પર્ફોરેશન) પાડે છે.
- આંતરડામાં અવરોધ (ઇન્ટેસ્ટાઇનલ ઑબ્સ્ટ્રક્શન)આંતરડામાં અવરોધમાં કંઈક નાના કે મોટા આંતરડાને બંધ કરી દે છે, જેથી ખોરાક, પ્રવાહી અને ગૅસ પસાર થઈ શકતાં નથી.
- પેટની અંદરનાં ચોંટણ (ઍડહિઝન)ચોંટણ (ઍડહિઝન) એ ડાઘવાળી પેશીના પટ્ટા છે, જે આંતરડાના ગાળાઓને એકબીજા સાથે કે પેટની દીવાલ સાથે જોડી દે છે. તે પેટની અંદર ઓપરેશન, ચેપ કે સોજા પછી બને છે.
- ડાયગ્નોસ્ટિક લેપ્રોસ્કોપી (નિદાન માટે દૂરબીનથી તપાસ)ડાયગ્નોસ્ટિક લેપ્રોસ્કોપીમાં સર્જન ડૂંટી પાસેના નાના ચીરા દ્વારા અંદર નાખેલા પાતળા કૅમેરાથી પેટની અંદર જુએ છે.
- પિત્તનળીમાં પથરી (પથરીથી કમળો)પિત્તનળી એ લિવર અને પિત્તાશયમાંથી પિત્ત આંતરડા સુધી લઈ જતી નળી છે. પિત્તાશયની પથરી પિત્તાશયમાંથી સરકીને તેમાં ફસાઈ શકે છે.
- મળાશય બહાર આવવું (રેક્ટલ પ્રોલેપ્સ)રેક્ટલ પ્રોલેપ્સમાં મળાશય (રેક્ટમ), એટલે કે મોટા આંતરડાનો છેલ્લો ભાગ, નીચે સરકે છે અને ગુદામાંથી બહાર આવે છે.
- ગાયનેકોમાસ્ટિયા (પુરુષોમાં સ્તન મોટાં થવાં)ગાયનેકોમાસ્ટિયા એ છોકરાઓ અને પુરુષોમાં સ્તનની પેશીનું મોટું થવું છે. તે સામાન્ય છે અને કૅન્સર નથી.
- વેરિકોઝ વેઇન્સ (પગની ફૂલેલી નસો)વેરિકોઝ વેઇન્સ એ પગની ચામડી નીચેની ફૂલેલી, વાંકીચૂકી નસો છે. જ્યારે નસોની અંદરના વાલ્વ કામ કરતા બંધ થાય અને તેમાં લોહી ભેગું થાય, ત્યારે તે બને છે.
- થાઇરોઇડનો સોજો (ગલગંડ અને ગાંઠો)થાઇરોઇડ એ ગળાના આગળના ભાગમાં આવેલી પતંગિયા આકારની ગ્રંથિ છે. આખી ગ્રંથિ મોટી થાય તેને ગલગંડ (ગોઇટર) કહે છે, અને તેની અંદરની ગાંઠને નોડ્યુલ કહે છે.
- ઍસિડ રિફ્લક્સ (GERD) અને હાયેટસ હર્નિયાઍસિડ રિફ્લક્સમાં હોજરીનો ઍસિડ પાછો અન્નનળીમાં આવે છે. તેનાથી છાતીના હાડકા પાછળ બળતરા (હાર્ટબર્ન) અને મોંમાં ખાટું પાણી આવે છે.
- એકલેઝિયા કાર્ડિયાએકલેઝિયામાં, ગળતી વખતે અન્નનળીના નીચેના છેડે આવેલી સ્નાયુની રિંગ ઢીલી થતી નથી, અને અન્નનળી તેની સામાન્ય દબાવીને આગળ ધકેલવાની હિલચાલ ગુમાવે છે.
- બરોળની તકલીફો અને સ્પ્લીનેક્ટોમીબરોળ ડાબી બાજુની પાંસળીઓ નીચે આવેલું એક અંગ છે. તે લોહીને ગાળે છે, લોહીના જૂના કોષો દૂર કરે છે અને શરીરને અમુક ચેપ (ઇન્ફેક્શન) સામે લડવામાં મદદ કરે છે.
- લિવર ઍબ્સેસ અને હાઇડેટિડ સિસ્ટલિવર ઍબ્સેસ એટલે લિવરમાં પરુનો ભરાવો. તેનાથી તાવ, જમણી પાંસળીઓ નીચે દુખાવો અને નબળાઈ થાય છે, અને તેની સારવાર હોસ્પિટલમાં કરવી પડે છે.
- મોટા આંતરડા અને મળાશય (રેક્ટમ)નું ઓપરેશનમોટું આંતરડું (કોલોન) અને મળાશય (રેક્ટમ) પાચનતંત્રનો છેલ્લો ભાગ છે. અમુક બીમારીઓમાં બીમાર ભાગ કાઢવો પડે છે. આ ઓપરેશનને કોલેક્ટોમી કહે છે.
- મેદસ્વિતા (બેરિયાટ્રિક) સર્જરીબેરિયાટ્રિક સર્જરી હોજરીમાં, અને અમુક ઓપરેશનમાં આંતરડામાં પણ, ફેરફાર કરે છે, જેથી વ્યક્તિ ઓછું ખાય અને જલદી પેટ ભરાયેલું લાગે.
- અમ્બિલિકલ અને પેરાઅમ્બિલિકલ હર્નિયાઅમ્બિલિકલ હર્નિયા એ નાભિ પર થતો ઉપસાવ છે; પેરાઅમ્બિલિકલ હર્નિયા નાભિની બરાબર બાજુમાં હોય છે. ત્યાંની સ્નાયુની દીવાલની નબળી જગ્યામાંથી ચરબી કે આંતરડાનો કોઈ ભાગ બહાર ધકેલાઈ આવે છે.
- ઇન્સિઝનલ અને વેન્ટ્રલ હર્નિયાઇન્સિઝનલ હર્નિયા એ એવો ઉપસાવ છે જે પેટના અગાઉના ઓપરેશનના ડાઘમાંથી બહાર આવે છે, જ્યાં સ્નાયુનું પડ મજબૂત રીતે રુઝાયું ન હોય.
- ફેમોરલ હર્નિયાફેમોરલ હર્નિયા એ જાંઘના સાંધા (ગ્રોઇન)ની રેખાથી બરાબર નીચે, જાંઘના ઉપરના ભાગમાં થતો ઉપસાવ છે. તે પગની મોટી રક્તવાહિનીઓની બાજુમાં આવેલી એક સાંકડી નળી (કેનાલ)માંથી બહાર આવે છે.
- પાઇલોનિડલ સાઇનસની લેસર સારવારપાઇલોનિડલ સાઇનસ એટલે કરોડના છેડાના હાડકા (ટેલબોન) પાસે, કુલા (નિતંબ) વચ્ચેની ખાંચના ઉપરના છેડે ચામડી નીચેની નાની નળી. તેમાં ઘણી વાર વાળ હોય છે.
યુરોલોજી અને એન્ડોયુરોલોજી
- કિડનીની પથરીકિડનીની પથરી એ સખત જમાવ છે, જે પેશાબમાં રહેલા ખનિજોમાંથી કિડનીની અંદર બને છે. પથરી કિડનીમાં જ રહી શકે છે અથવા નીચે યુરેટરમાં આવી શકે છે. યુરેટર એ નળી છે જે પેશાબને કિડનીમાંથી મૂત્રાશય (પેશાબની કોથળી) સુધી લઈ જાય છે.
- યુરેટર (મૂત્રનળી)ની પથરીયુરેટરની પથરી એ કિડનીની પથરી છે, જે યુરેટરમાં સરકીને ત્યાં ફસાઈ ગઈ હોય. યુરેટર એ સાંકડી નળી છે, જે કિડનીમાંથી પેશાબને મૂત્રાશય સુધી લઈ જાય છે.
- પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ મોટી થવી (BPH)પ્રોસ્ટેટ એ પુરુષોમાં મૂત્રાશયની નીચે આવેલી એક ગ્રંથિ છે. ઉંમર સાથે તે ઘણી વાર મોટી થાય છે અને પેશાબની નળી (યુરેથ્રા)ને દબાવે છે; આ નળી પેશાબને બહાર લઈ જાય છે. તેને બિનાઇન પ્રોસ્ટેટિક હાઇપરપ્લાસિયા (BPH) કહે છે. તે કૅન્સર નથી.
- મૂત્રાશયની ગાંઠ (ટ્યૂમર)મૂત્રાશયની ગાંઠ (ટ્યૂમર) એટલે મૂત્રાશયના અંદરના પડ પર થતી ગાંઠ. તે વહેલી પકડાય તો સારવાર સહેલી બને છે.
- પેશાબની નળી સાંકડી થવી (યુરેથ્રલ સ્ટ્રિક્ચર)યુરેથ્રલ સ્ટ્રિક્ચર એટલે શરીરમાંથી પેશાબ બહાર લઈ જતી નળી (યુરેથ્રા) રૂઝના ડાઘ જેવી કઠણ પેશી (સ્કાર)ને કારણે સાંકડી થવી.
- કિડનીની લેપ્રોસ્કોપિક સર્જરીકિડનીની કેટલીક તકલીફોમાં પેશાબના રસ્તેથી નહીં, પણ સીધું કિડની પર ઓપરેશન કરવું પડે છે. યોગ્ય હોય ત્યાં આ ઓપરેશન લેપ્રોસ્કોપિક (દૂરબીનથી) સર્જરીથી કરવામાં આવે છે.
- RIRS (કિડનીની પથરી માટે લેસર)RIRS (રેટ્રોગ્રેડ ઇન્ટ્રારીનલ સર્જરી): એક પાતળું, વળી શકે તેવું દૂરબીન પેશાબના રસ્તેથી કિડની સુધી લઈ જવામાં આવે છે અને થુલિયમ લેસરથી પથરી તોડવામાં આવે છે. ચામડી પર કોઈ ચીરો નથી મુકાતો.
- URS (યુરેટરની પથરી માટે લેસર)જે પથરી ન નીકળે, અથવા કિડનીનો રસ્તો રોકે, તેને યુરેટેરોસ્કોપી (URS)થી કાઢવામાં આવે છે: પાતળું દૂરબીન પેશાબના રસ્તેથી પથરી સુધી લઈ જવાય છે, અને થુલિયમ લેસરથી પથરી તોડીને કાઢી લેવાય છે. ચામડી પર કોઈ ચીરો નથી મુકાતો. થોડા સમય માટે સ્ટેન્ટ મૂકી શકાય છે. સ્ટેન્ટ સામાન્ય રીતે બેથી ચાર અઠવાડિયાં અંદર રહે છે; ચોક્કસ સમય પથરીના કદ અને યુરેટરમાં કેટલો સોજો છે તેના પર આધાર રાખે છે. તેને OPDમાં સુન્ન કરતી જેલી લગાવીને કાઢવામાં આવે છે, અને હોસ્પિટલ તમને તારીખ યાદ કરાવે છે.
- PCNL (કિડનીની પથરી દૂરબીનથી કાઢવી)PCNL (પરક્યુટેનિયસ નેફ્રોલિથોટોમી): આ મોટી પથરી માટે છે, જેને પીઠમાં એક નાના કાણા વડે કાઢવામાં આવે છે.
- TURP (પેશાબના રસ્તેથી થતું પ્રોસ્ટેટનું ઓપરેશન)પ્રોસ્ટેટ એ પુરુષોમાં મૂત્રાશયની નીચે આવેલી એક ગ્રંથિ છે. ઉંમર સાથે તે ઘણી વાર મોટી થાય છે અને પેશાબની નળી (યુરેથ્રા)ને દબાવે છે; આ નળી પેશાબને બહાર લઈ જાય છે. તેને બિનાઇન પ્રોસ્ટેટિક હાઇપરપ્લાસિયા (BPH) કહે છે. તે કૅન્સર નથી.
- લેસરથી પ્રોસ્ટેટનું ઓપરેશન (એન્યુક્લિએશન અને વેપોરાઇઝેશન)હળવાં લક્ષણોની સારવાર ઘણી વાર દવાઓથી થાય છે. દવાઓ પૂરતી ન હોય ત્યારે, પ્રોસ્ટેટનો રસ્તો રોકતો ભાગ પેશાબના રસ્તેથી કાઢવામાં આવે છે; ચામડી પર કોઈ ચીરો નથી મુકાતો.
- DJ સ્ટેન્ટ (યુરેટરનો સ્ટેન્ટ)DJ સ્ટેન્ટ એ યુરેટરની અંદર, કિડનીથી મૂત્રાશય સુધી રહેતી પાતળી, નરમ, પોલી નળી છે. તે જગ્યાએ ટકી રહે તે માટે તેના બંને છેડા વળેલા હોય છે. તે બહારથી દેખાતો નથી.
- પથરી માટે થુલિયમ ફાઇબર લેસરસુહાની હોસ્પિટલમાં પથરીના ઓપરેશન માટે થુલિયમ ફાઇબર લેસર છે.
- કિડનીની પથરીનો દુખાવો: હમણાં શું કરવુંપથરીનો દુખાવો એટલે કમરની એક બાજુ કે પીઠમાં અચાનક થતો સખત દુખાવો, જે પેટના નીચેના ભાગ કે પેટ અને જાંઘના સાંધાના ભાગ (ગ્રોઇન) સુધી ફેલાઈ શકે છે. તે મોજાંની જેમ રહી રહીને ઊપડે છે.
- કિડનીની પથરીમાં ખોરાક: શું ખાવું અને શું પીવુંપૂરતું પ્રવાહી પીવું એ સૌથી મહત્ત્વનું પગલું છે: મોટા ભાગના પુખ્ત લોકોને શિયાળામાં રોજ 2થી 3 લીટર અને ઉનાળામાં લગભગ 4 લીટર સુધી પ્રવાહી જોઈએ, જેથી પેશાબ આછા રંગનો રહે.
- મૂત્રાશયની પથરીમૂત્રાશયની પથરી એટલે મૂત્રાશયની અંદર બનતા ખનિજોના કઠણ ગઠ્ઠા. સામાન્ય રીતે મૂત્રાશય પૂરેપૂરું ખાલી ન થતું હોય ત્યારે તે બને છે.
- TURBT (પેશાબના રસ્તેથી મૂત્રાશયની ગાંઠ કાઢવી)મૂત્રાશયની ગાંઠ (ટ્યૂમર) એટલે મૂત્રાશયના અંદરના પડ પર થતી ગાંઠ. તે વહેલી પકડાય તો સારવાર સહેલી બને છે.
- સિસ્ટોસ્કોપીસિસ્ટોસ્કોપી એટલે પેશાબના રસ્તે દાખલ કરેલા પાતળા દૂરબીનથી પેશાબની નળી (યુરેથ્રા) અને મૂત્રાશયની અંદર જોવું.
- OIU / VIU (સાંકડી થયેલી પેશાબની નળી અંદરથી ખોલવી)યુરેથ્રલ સ્ટ્રિક્ચર એટલે શરીરમાંથી પેશાબ બહાર લઈ જતી નળી (યુરેથ્રા) રૂઝના ડાઘ જેવી કઠણ પેશી (સ્કાર)ને કારણે સાંકડી થવી.
- પેશાબ કરતી વખતે બળતરા કે દુખાવોપેશાબ કરતી વખતે બળતરા કે દુખાવો એક લક્ષણ છે, બીમારી નથી. તેનું સૌથી સામાન્ય કારણ પેશાબનું ઇન્ફેક્શન છે.
- પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ: કદ, PSA ટેસ્ટ અને સામાન્ય પ્રશ્નોપ્રોસ્ટેટ એ પુરુષોમાં મૂત્રાશયની નીચે આવેલી એક ગ્રંથિ છે. ઉંમર સાથે તે ઘણી વાર મોટી થાય છે અને પેશાબની નળી (યુરેથ્રા)ને દબાવે છે; આ નળી પેશાબને બહાર લઈ જાય છે. તેને બિનાઇન પ્રોસ્ટેટિક હાઇપરપ્લાસિયા (BPH) કહે છે. તે કૅન્સર નથી.
- પેશાબમાં લોહી (હિમેચ્યુરિયા)પેશાબમાં લોહી દેખાય તો હંમેશાં તપાસ કરાવવી જોઈએ, ભલે તે એક જ વાર થઈને બંધ થઈ જાય.
- પેશાબનું ઇન્ફેક્શન (UTI)પેશાબનું ઇન્ફેક્શન (UTI) એ મૂત્રાશયનું, કે ઓછા કિસ્સામાં કિડનીનું, ઇન્ફેક્શન છે. તેનાથી બળતરા, વારંવાર પેશાબ જવાની ઇચ્છા અને ક્યારેક તાવ આવે છે.
- પેશાબ અટકી જવો અને કેથેટરની સંભાળપેશાબ અટકી જવો એટલે મૂત્રાશય ખાલી ન થઈ શકવું. તે અચાનક થાય, દુખાવા સાથે અને પેડુ (પેટનો નીચેનો ભાગ) ફૂલી જાય, ત્યારે તે ઇમરજન્સી છે.
- ઓવરઍક્ટિવ બ્લૅડર (વારંવાર પેશાબ જવું)ઓવરઍક્ટિવ બ્લૅડરમાં મૂત્રાશય ભરાય તે પહેલાં જ સંકોચાય છે. તેનાથી અચાનક, તીવ્ર પેશાબની ઇચ્છા થાય છે, દિવસે અને રાત્રે વારંવાર ટૉઇલેટ જવું પડે છે, અને ક્યારેક ટૉઇલેટ પહોંચતાં પહેલાં પેશાબ લીક થાય છે.
- પ્રોસ્ટેટાઇટિસ (પ્રોસ્ટેટમાં સોજો)પ્રોસ્ટેટાઇટિસ એટલે પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિમાં ઇન્ફેક્શન કે સોજો. તે કોઈ પણ ઉંમરના પુરુષોને થઈ શકે છે, યુવાનોને પણ.
- કિડનીમાં સિસ્ટ (પાણીની ગાંઠ)સાદી કિડની સિસ્ટ એ કિડનીમાં ચોખ્ખા પ્રવાહીથી ભરેલી ગોળ કોથળી છે. તે આધેડ ઉંમર પછી સામાન્ય છે, અને સામાન્ય રીતે બીજા કારણે કરેલા અલ્ટ્રાસાઉન્ડમાં અચાનક જોવા મળે છે.
- પેશાબ પર કાબૂ ન રહેવો (યુરિનરી ઇન્કૉન્ટિનન્સ)યુરિનરી ઇન્કૉન્ટિનન્સ એટલે એવું પેશાબ લીક થવું જેને તમે કાબૂમાં રાખી શકતા નથી. તે સામાન્ય છે, સ્ત્રીઓમાં અને ઉંમર સાથે વધુ, અને તેની સારવાર થઈ શકે છે.
- હાઇડ્રોનેફ્રોસિસ અને PUJ અવરોધહાઇડ્રોનેફ્રોસિસ એટલે કિડનીનો પેશાબ ભેગો કરતો ભાગ ખેંચાઈને પહોળો થયો હોય, કારણ કે પેશાબ સરળતાથી નીકળી શકતો નથી. તે અવરોધની નિશાની છે, પોતે કોઈ બીમારી નથી.
- કિડનીની ગાંઠ (ટ્યૂમર)કિડનીની ગાંઠ એટલે કિડનીમાં ઘન (સૉલિડ) વૃદ્ધિ. ઘણી ગાંઠો કોઈ લક્ષણ આપે તે પહેલાં, બીજા કોઈ કારણે કરેલી સોનોગ્રાફી કે સીટી સ્કેનમાં અચાનક મળી આવે છે.
- પ્રોસ્ટેટનું કૅન્સર અને PSA તપાસપ્રોસ્ટેટનું કૅન્સર એટલે પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિનું કૅન્સર. તે મોટી ઉંમરના પુરુષોમાં સામાન્ય છે, અને પ્રોસ્ટેટનાં ઘણાં કૅન્સર વર્ષો દરમિયાન ધીમે ધીમે વધે છે.
પુરુષોનું આરોગ્ય
- સર્કમસિઝન (સુન્નત)સર્કમસિઝન એ લિંગની આગળની ચામડી (ફોરસ્કિન) કાઢવાનું ઓપરેશન છે; આ ચામડી લિંગના આગળના ભાગને ઢાંકે છે.
- હાઇડ્રોસીલહાઇડ્રોસીલ એટલે અંડકોષની આસપાસ પ્રવાહી (પાણી) ભેગું થવું, જેનાથી અંડકોષની કોથળીની એક બાજુ ફૂલી જાય છે.
- સ્ટેપલર સર્કમસિઝન (ZSR)સ્ટેપલર સર્કમસિઝન એટલે એક જ વાર વપરાતા સ્ટેપલરથી કરાતી સર્કમસિઝન. સ્ટેપલર એક જ પગલામાં ફોરસ્કિન કાઢે છે અને કાપેલી કિનારીને નાની સ્ટેપલ પિનની ગોળ હાર વડે બંધ કરે છે.
- ટાઇટ ફોરસ્કિન (ફાઇમોસિસ)ફાઇમોસિસ એટલે ફોરસ્કિન એટલી ટાઇટ હોય કે તેને લિંગના આગળના ભાગ પરથી પાછળ ખેંચી ન શકાય.
- પેરાફાઇમોસિસ (લિંગના આગળના ભાગની પાછળ ફસાયેલી ફોરસ્કિન)પેરાફાઇમોસિસમાં ફોરસ્કિન લિંગના આગળના ભાગની પાછળ ખેંચાઈ ગઈ હોય છે, અને લિંગનો આગળનો ભાગ ઢાંકવા માટે તેને ફરી આગળ લાવી શકાતી નથી. લિંગનો આગળનો ભાગ સૂજી જાય છે અને દુખવા લાગે છે.
- પુરુષોનું જાતીય સ્વાસ્થ્ય: કયા ડૉક્ટરને બતાવવુંપુરુષોની જાતીય અને પેશાબની તકલીફો સામાન્ય છે, અને લાયકાત ધરાવતા ડૉક્ટરો તેની સારવાર કરે છે. શરમાવાની કે જાહેરાતો પર આધાર રાખવાની જરૂર નથી.
- અંડકોષની કોથળીમાં સોજો: તે શું હોઈ શકેઅંડકોષની કોથળીમાં કોઈ પણ નવો સોજો હોય તો તપાસ કરાવવી જોઈએ. અંડકોષમાં અચાનક, ખૂબ દુખાવો થાય તે ઇમરજન્સી છે.
- વેરિકોસીલવેરિકોસીલ એ વૃષણની કોથળીમાં, અંડકોષની ઉપર ફૂલેલી નસોનો ગુચ્છો છે. તે સામાન્ય રીતે ડાબી બાજુએ હોય છે અને યુવાન પુરુષોમાં સામાન્ય છે.
- બેલેનાઇટિસ (લિંગના આગળના ભાગમાં સોજો)બેલેનાઇટિસ એટલે લિંગના આગળના ભાગ (ટોપકા)માં લાલાશ, દુખાવો અને સોજો. ઘણી વાર ફોરસ્કિન (આગળની ચામડી)માં પણ સોજો હોય છે.
- ટૂંકું ફ્રેન્યુલમ (ફ્રેન્યુલમ બ્રેવ)ફ્રેન્યુલમ એ લિંગની નીચેની બાજુએ ચામડીની નાની પટ્ટી છે, જે ફોરસ્કિન (આગળની ચામડી)ને લિંગના આગળના ભાગ સાથે જોડે છે. કેટલાક પુરુષોમાં તે બહુ ટૂંકું કે બહુ ટાઇટ હોય છે.
- અંડકોષમાં દુખાવો અને એપિડિડિમાઇટિસઅંડકોષમાં અચાનક, સખત દુખાવો ત્યાં સુધી ઇમરજન્સી ગણાય છે, જ્યાં સુધી અંડકોષ વળ ખાઈ ગયો નથી (ટૉર્શન) તેની ખાતરી ન થાય. તરત હોસ્પિટલ જાઓ.
- અંડકોષ વળ ખાઈ જવો (ટેસ્ટિક્યુલર ટૉર્શન)ટેસ્ટિક્યુલર ટૉર્શનમાં અંડકોષ (ટેસ્ટિસ) તેને લોહી પહોંચાડતી દોરી પર વળ ખાઈ જાય છે, અને લોહીનો પ્રવાહ બંધ થઈ જાય છે.
- ઉત્થાનની તકલીફ (ઇરેક્ટાઇલ ડિસફંક્શન)ઉત્થાનની તકલીફ એટલે થોડા મહિનાઓ સુધી મોટા ભાગની વખતે ઉત્થાન થવામાં, કે શારીરિક સંબંધ માટે પૂરતો સમય ટકાવી રાખવામાં મુશ્કેલી. તે સામાન્ય છે, અને ઉંમર સાથે વધુ જોવા મળે છે.
- વહેલું વીર્યસ્ખલન (પ્રીમેચ્યોર ઇજેક્યુલેશન)વહેલું વીર્યસ્ખલન એટલે મોટા ભાગની વખતે, તમારી કે તમારા જીવનસાથીની ઇચ્છા કરતાં વહેલું, ઓછા કાબૂ સાથે વીર્ય નીકળી જવું.
- જાતીય ઇચ્છામાં ઘટાડો અને ઓછું ટેસ્ટોસ્ટેરોનજાતીય ઇચ્છા દરેક પુરુષમાં અલગ હોય છે અને ઉંમર સાથે ધીમે ધીમે ઘટે છે. જો તે સ્પષ્ટ રીતે ઘટી જાય, મહિનાઓ સુધી એવી જ રહે અને તમને તકલીફ થાય, તો તપાસ કરાવવી જોઈએ.
- પુરુષ વંધ્યત્વ (મેલ ઇન્ફર્ટિલિટી)વંધ્યત્વ એટલે ગર્ભનિરોધક વગર એક વર્ષ સુધી નિયમિત શારીરિક સંબંધ પછી પણ દંપતીને ગર્ભ ન રહેવો. બંને જીવનસાથીની તપાસ, એક જ સમયે, થવી જોઈએ.
- એપિડિડિમલ સિસ્ટ (સ્પર્મેટોસીલ)એપિડિડિમલ સિસ્ટ એ એપિડિડિમિસ, એટલે કે અંડકોષની પાછળની ગૂંચળાવાળી નળી, માં આવેલી પ્રવાહીની નાની કોથળી છે. જ્યારે પ્રવાહીમાં શુક્રાણુ હોય, ત્યારે તેને સ્પર્મેટોસીલ કહે છે. બંનેની સારવાર એક જ રીતે થાય છે.
- અંડકોષ નીચે ન ઊતરવો (બાળકોમાં)જન્મ પહેલાં અંડકોષ પેટની અંદર બને છે અને નીચે વૃષણની કોથળીમાં ઊતરે છે. કેટલાક છોકરાઓમાં જન્મ સુધીમાં એક કે બંને નીચે આવ્યા નથી હોતા.
- ઍઝૂસ્પર્મિયા (વીર્યમાં શુક્રાણુ ન હોવા)ઍઝૂસ્પર્મિયા એટલે ઓછામાં ઓછી બે તપાસમાં વીર્યમાં એક પણ શુક્રાણુ ન દેખાવો. વંધ્યત્વ માટે તપાસ કરાવતા પુરુષોમાંથી થોડા ટકા પુરુષોમાં તે જોવા મળે છે.
- પેરોની રોગ (વાંકું શિશ્ન)પેરોની રોગમાં શિશ્નની દીવાલમાં ડાઘ જેવી સખત પેશીનો એક ટુકડો બને છે, જેને પ્લાક કહે છે. આ ડાઘ ખેંચાતો નથી, તેથી ઉત્થાન વખતે શિશ્ન તેની તરફ વળે છે.
- અંડકોષની ગાંઠો અને અંડકોષનું કૅન્સરઅંડકોષમાં જ ગાંઠ હોય, તો દુખાવો ન હોય તો પણ, તેની વહેલી તપાસ કરાવવી જ જોઈએ.
- પુરુષ નસબંધી (વૅસેક્ટોમી)વૅસેક્ટોમી એક ટૂંકું ઓપરેશન છે, જેમાં અંડકોષમાંથી શુક્રાણુ લઈ જતી બે નળીઓને કાપીને બંધ કરવામાં આવે છે. તે પછી વીર્યમાં શુક્રાણુ હોતા નથી.
- પિનાઇલ ઇમ્પ્લાન્ટ (પિનાઇલ પ્રોસ્થેસિસ)પિનાઇલ ઇમ્પ્લાન્ટ એક સાધન છે, જે ઓપરેશનથી શિશ્નની અંદર મૂકવામાં આવે છે, જેથી પુરુષને જાતીય સંબંધ માટે પૂરતું કડક ઉત્થાન (ઇરેક્શન) મળી શકે.
દર્દીઓ માટે માર્ગદર્શિકા
- સારવારનો ખર્ચ શેના પર આધાર રાખે છેએક જ ઓપરેશન હોય તો પણ સારવારનો ખર્ચ દરેક દર્દી માટે સરખો નથી હોતો. તે દર્દી, બીમારી, ઓપરેશન અને હોસ્પિટલમાં રહેવાના દિવસો પર આધાર રાખે છે.
- ઘરગથ્થુ ઉપાયો: શું મદદ કરે છે અને શું નહીંઘરે કરવાના કેટલાક ઉપાયો ખરેખર મદદ કરે છે: હરસ-મસા અને ચીરા (ફિશર) માટે ફાઇબર, પાણી અને ગરમ પાણીમાં બેસવું (સિટ્ઝ બાથ), અને કિડનીની નાની પથરી માટે પૂરતું પાણી.
- હોસ્પિટલનાં બિલ કેમ જુદાં હોય છેસર્જનની તાલીમ સરખી હોય તો પણ, એક જ ઓપરેશનનો ખર્ચ જુદી જુદી હોસ્પિટલમાં જુદો હોઈ શકે.
